Właściciele zwierząt domowych często odmawiają wykonywania rutynowych badań kału zwierząt i całorocznej kontroli pasożytów o szerokim spektrum działania, uznając to za niepotrzebny wydatek. Jeśli potrzebujesz argumentu do wykorzystania podczas rozmowy, aby przekonać niechętnych klientów do wykonywania badań i ochrony przed pasożytami, zastanów się nad tym: zwierzęta są w ruchu bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, a to oznacza, że przemieszczają się też pasożyty.

Relokacja zwierząt: korzyści i zagrożenia

Programy relokacji, w ramach których bezdomne zwierzęta są przenoszone z obszarów charakteryzujących się ich wysokim wskaźnikiem do miejsc, w których występuje większe zapotrzebowanie na zwierzęta nadające się do adopcji, są tylko jednym ze źródeł przyczyniających się do intensywnego przemieszczania się zwierząt domowych. Takie programy zyskują na popularności, ponieważ są skuteczne.

„Programy relokacji zwierząt stały się kluczowym elementem wieloaspektowej strategii ratowania życia” – mówi Brian A. DiGangi, DVM, MS, Dipl. ABVP (klinika psów i kotów, klinika medycyny schroniskowej), starszy dyrektor ds. medycyny schroniskowej, specjalista ds. schroniskowych Amerykańskiego Towarzystwa Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (ASPCA). „Przenoszenie zwierząt nie tylko zapewnia pozytywny wynik dla nich samych i podnosi morale personelu, ale uwalnia też zasoby na poprawę jakości opieki i stwarza możliwości dla zwierząt, które pozostają w schronisku i społeczności”.

Od 2014 r. towarzystwo ASPCA pomogło przenieść ponad 153 tys. bezdomnych zwierząt w ramach 6700 podróży do społeczności, w których mają one większe szanse na adopcję (1). Program relokacji ASPCA obejmuje współpracę z ponad 40 schroniskami źródłowymi w 27 stanach, prawie 100 schroniskami docelowymi w 35 stanach i pięcioma stacjami noclegowymi (2). ASPCA postępuje zgodnie z najlepszymi praktykami w zakresie relokacji zwierząt, nadal rozwija i dzieli się nowymi spostrzeżeniami w dziedzinie dobrostanu zwierząt.

Organizowany jest też transport na mniejszą skalę, a niezależne organizacje ratownicze przenoszą bezdomne zwierzęta domowe w ramach danej społeczności, czasami przekraczając granice stanowe, a czasami nawet państwowe, aby zwiększyć ich szanse na adopcję.

„Obserwujemy również masowe przemieszczanie zwierząt po huraganie, a przy braku zwierząt nadających się do adopcji na północnym wschodzie USA wiele zwierząt sprowadza się z południowego wschodu na północny wschód”, mówi I. Craig Prior, BVSC, CVJ, członek zarządu i były przewodniczący Rady ds. Pasożytów u Zwierząt Towarzyszących (CAPC). „Z powodu przemieszczania się zwierząt lekarze weterynarii nie powinni już opierać swoich zaleceń dotyczących pasożytów na danych historycznych”.

Coraz więcej zwierząt w ruchu

Przemieszczają się też zwierzęta mające właścicieli, ponieważ znacznie częściej niż kiedyś ludzie zabierają je ze sobą wszędzie, dokąd się wybierają, niezależnie od tego, czy przebywają w swojej okolicy, odwiedzając parki i plaże, czy też podróżują po kraju. Popularne staje się też zabieranie ze sobą zwierząt domowych, gdy przenosimy się do cieplejszych miejsc na zimę.

Niezależnie od tego, czy psy odwiedzają parki dla psów czy inne przestrzenie wspólne, ważniejsze niż kiedykolwiek jest mówienie o tym, jak ważne jest regularne odrobaczenie psa, a także nakłanianie właścicieli zwierząt domowych do całorocznego zwalczania pasożytów z użyciem środków o szerokim spektrum działania, które obejmują tasiemca i włosogłówkę, oraz przeprowadzania badań kału zwierzęcia co najmniej dwa razy w roku.„

W ciągu ostatnich 10 lat zaobserwowaliśmy wzrost liczby parków dla psów i w tym samym okresie odnotowaliśmy 47-procentowy wzrost liczby przypadków tęgoryjców [od 2012 do 2018 r.] (2)”, mówi Prior. „Problem polega częściowo na tym, że wiele osób nie sprząta po swoich psach. Samica tęgoryjca może złożyć tysiące jaj, które zanieczyszczają środowisko. Nawet po rozkładzie stolca przy sprzyjających warunkach jaja te mogą przetrwać w glebie przez długie miesiące”.

Chociaż nie można udowodnić bezpośredniej korelacji pomiędzy wzrostem liczby parków dla psów a zmianami w występowaniu tęgoryjców, ostatnie badanie parków dla psów w USA wykazało, że tęgoryjce są najczęściej wykrywanymi nicieniami. Badanie pokazało też, że pasożyty jelitowe wykryto u 1 na 5 psów i w 8 na 10 parków (3).

Jaki ma to wpływ na zalecenia dotyczące kontroli pasożytów?

 Wydaje się, że ryzyko występowania pasożytów się zmienia, prawdopodobnie z powodu rozmaitych czynników. Przenoszenie psa i brak przestrzegania zaleceń przez właściciela zwierzęcia mogą być jednymi z potencjalnych przyczyn.

W idealnym świecie wszystkie zwierzęta przybywające do schroniska zostałyby profilaktycznie odrobaczone i poddane leczeniu przeciwko pasożytom zewnętrznym oraz profilaktyce robaczycy serca. ASPCA oferuje ogólne zalecenia dotyczące zwalczania pasożytów dla psów i kotów w schroniskach, a wszystkie transporty ASPCA wymagają profilaktycznego odrobaczenia i zewnętrznego leczenia pasożytów u zwierząt, a także wykonania u nich badań na obecność robaków sercowych (w przypadku dorosłych psów).

Stwierdzono jednak, że profilaktyczne odrobaczanie psów i stosowanie innych metod zwalczania pasożytów nie zawsze ma miejsce. Według jednego z badań, które objęło 193 osoby związane ze schroniskami dla zwierząt i ratownictwem w całych Stanach Zjednoczonych, które przyjmują transportowane zwierzęta, tylko 35,2% organizacji przed transferem przestrzegało wymogów dotyczących badania, leczenia i/lub profilaktyki robaczycy serca, a tylko 23,8% założeń dotyczących badania kału i odrobaczania (4). Po zaadoptowaniu psa wszyscy właściciele otrzymują polecenie zabrania nowego zwierzaka do lekarza weterynarii na badanie, ale nie wszyscy stosują się do tego wymogu. „Kiedy właściciel decyduje się zabrać psa do kliniki weterynaryjnej?” Prior mówi. „Następnego dnia? W ciągu dwóch tygodni? Dwóch miesięcy? W ciągu roku? Nie wiemy. Większość z nich w końcu to zrobi, ale nie wiemy, po jakim czasie”.

W rezultacie w społecznościach może występować większe zagrożenie pasożytami, potencjalnie rozmaitymi ich rodzajami, niż miało to miejsce w przeszłości.

Adoptowane zwierzęta: pytania i odpowiednie działania

Widząc nowo adoptowane zwierzę, zapytaj, czy zostało przetransportowane z innej okolicy, a może i kraju. Jest to szczególnie ważne, jeśli chodzi o poznanie statusu dotyczącego chorób pasożytniczych występujących na innych terenach (4).

Badanie kału i kontrola pasożytów o szerokim spektrum działania są szczególnie ważne w przypadku adoptowanych zwierząt domowych z nieznaną historią medyczną. Zadawanie szczegółowych pytań właścicielom nowo adoptowanych zwierząt domowych może nie tylko pomóc określić poziom ryzyka w przypadku danego zwierzęcia, ale także uświadomić znaczenie kontroli pasożytów o szerokim spektrum działania i badania kału. Rozważ następujące pytania:

● Czy właściciel zwierzęcia wie coś na temat pochodzenia zwierzęcia lub jego historii medycznej?

● Jak długo zwierzę przebywało w schronisku?

● Czy właściciel planuje zabierać swojego zwierzaka do parków dla psów, parków miejskich lub innych miejsc, w których przebywają psy?

● Czy pies ćwiczy bez smyczy lub przebywa czasami poza zasięgiem wzroku opiekuna?

● Czy ze zwierzęciem mieszkają lub odwiedzają je osoby z obniżoną odpornością?

● Czy w domu są małe dzieci?

„Chronisz nie tylko zwierzę, ale i całą rodzinę” – mówi Prior. „Jeśli my tego nie zrobimy, to kto? Szczepienie na wściekliznę jest obowiązkowe, ale jak często widzisz konkretny przypadek wścieklizny? Wszyscy bardzo otwarcie mówimy, że należy zaszczepić zwierzę domowe przeciwko wściekliźnie. Dlaczego nie mielibyśmy robić tego samego w przypadku pasożytów jelitowych?